Thứ Hai, 16 tháng 4, 2018

Đóng học phí cao quá quy định, bài ca muôn thuở

Đoàn giám sát của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM cho rằng nhiều trường đã sai khi ấn định các khoản thu tự nguyện.


Chiều 31/10, sau buổi giám sát về các khoản đóng góp theo quy định và quỹ do Ban đại diện cha mẹ học sinh (thường được gọi là hội phụ huynh) tại trường THPT Nguyễn Hiền, bà Triệu Lệ Khánh (Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM) cho biết, qua khảo sát và làm việc với 8 trường, đoàn chưa phát hiện sai phạm nghiêm trọng trong thu chi, quản lý tài chính và quỹ hội phụ huynh.
Tuy nhiên, một số trường đã làm sai Thông tư 55 quy định điều lệ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Đoàn sẽ có tổng kết gửi về UBND thành phố và Sở Giáo dục.
Theo bà Khánh, các trường này đã "đổ đầu" những khoản thu tự nguyện, dù quy định của thông tư là "thực hiện trên tinh thần tự nguyện, không cào bằng, ép buộc". 
Trước đó, đoàn giám sát đã nhắc nhở trường THPT Thủ Thiêm khi ấn định mức thu 300.000 đồng mỗi học sinh. Trong đó 100.000 đồng là quỹ hoạt động cha mẹ học sinh, còn lại là quỹ tài trợ trường.
nhieu-truong-o-tp-hcm-thu-sai-quy-hoi-phu-huynh
Trường THPT Thủ Thiêm (quận 2, TP HCM). Ảnh: Mạnh Tùng.
Tương tự, Ban đại diện cha mẹ trường tiểu học Nguyễn Thái Học cũng đưa ra mức bình quân 250.000 đồng cho mỗi phụ huynh. Trường cũng dùng các khoản đóng góp để thay dây điện, lắp camera... lẽ ra phải sử dụng nguồn tài trợ.
Nguyên nhân được cho là hội phụ huynh chưa nắm rõ hoặc hiểu sai các quy định về tổ chức, hoạt động của chính mình.
"Khi vận động không đảm bảo, khen thưởng cho con em không đủ nên nhiều trường mới ấn định. Chúng tôi đã lưu ý các trường và ban đại diện cha mẹ học sinh việc này", bà Khánh cho biết.
Nói về dư luận gần đây rộ lên đề xuất bỏ hội phụ huynh, bà Khánh cho rằng "đó chỉ là ý kiến của số ít cha mẹ học sinh".
Theo Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP HCM, việc giáo dục phải có ba nhánh: nhà trường, gia đình và xã hội. Hội phụ huynh là cầu nối giữa nhà trường và gia đình, là nhân tố quan trọng phải duy trì, không thể bỏ.
Trong khi đó, người đồng cấp với bà Khánh, ông Vũ Thanh Lưu (trưởng đoàn giám sát của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM khác) cho biết, việc kiểm tra, hướng dẫn quỹ hội phụ huynh ở các quận, huyện hiện bỏ trống khá nhiều.
"Nhiều trường làm đúng cũng không biết mình làm có đúng không, nhiều trường làm sai cũng không biết mình sai. Thông tư 55 về Ban đại diện cha mẹ, nhiều đơn vị không nắm hết được", ông Lưu nói.
Hôm 21/9, ông Võ Quốc Bình (40 tuổi, phụ huynh học sinh trường Tiểu học Hòa Bình, quận 1) đã gửi đơn lên chính quyền TP HCM và cơ quan quản lý giáo dục đề nghị giải tán Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Ông Bình cho rằng, hoạt động của hội phụ huynh càng ngày càng biến tướng, lạm quyền và đang dần trở thành "hội phụ thu". Động thái của người cha này làm dấy lên tranh luận giữ hay bỏ hội phụ huynh.
Thành ủy TP HCM sau đó đã chỉ đạo chính quyền và ngành giáo dục chấn chỉnh tình trạng lạm thu đầu năm học.
UBND TP HCM vừa giao Sở Giáo dục và Đào tạo và các quận huyện kiểm tra tình trạng lạm thu, việc thực hiện điều lệ của Ban đại diện cha mẹ học sinh (thường được gọi là hội phụ huynh), sự phối hợp giữa nhà trường và hội trong quá trình hoạt động.
"Nếu phát hiện các sai phạm, lạm thu và sử dụng các khoản phí sai mục đích, ngành giáo dục sẽ xử lý", văn bản nêu.
Chỉ đạo được đưa ra sau yêu cầu chấn chỉnh tình trạng lạm thu đầu năm học của Thành ủy TP HCM hồi cuối tháng 9. Cùng lúc, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP HCM cũng yêu cầu giám sát việc thực hiện các khoản đóng góp theo quy định và quỹ của Ban đại diện cha mẹ học sinh ở một số trường. Sở Giáo dục sẽ cử cán bộ đi cùng đoàn giám sát và báo cáo tổng hợp về thành phố.
Hôm 21/9, ông Võ Quốc Bình (40 tuổi, phụ huynh học sinh trường Tiểu học Hòa Bình, quận 1, TP HCM) đã gửi đơn lên chính quyền TP HCM và cơ quan quản lý giáo dục đề nghị giải tán Ban đại diện cha mẹ học sinh (thường gọi là hội phụ huynh học sinh).
Nỗi lo tiền nong, học hành cho con đè nặng lên nhiều phụ huynh dịp đầu năm học
Ông Bình cho rằng, hoạt động của hội phụ huynh càng ngày càng biến tướng, lạm quyền và đang dần trở thành "hội phụ thu". Động thái của người cha này làm dấy lên tranh luận giữ hay bỏ hội phụ huynh.
Sáu năm đi dạy và làm chủ nhiệm, cô Chi (31 tuổi, giáo viên một trường THCS ở quận Bình Thạnh, TP HCM) cho rằng Hội phụ huynh học sinh vừa là người bạn, cùng vừa là nỗi ám ảnh. Nói là bạn bởi hội luôn sát cánh với nhà trường, nhất là giáo viên chủ nhiệm trong mọi hoạt động ngoại khóa, các chương trình văn nghệ, dã ngoại của học sinh.
Chi phí từ chai nước uống đến thuê quần áo văn nghệ, thuê xe đi dã ngoại đều lấy từ quỹ hội. Nhân sự cho mọi hoạt động đều là những ông bố bà mẹ nhiệt tình của hội, không có họ thì giáo viên lo không xuể. "Trong lớp có mấy chục phụ huynh, nhưng giáo viên chỉ có điều kiện thân quen với vài người trong hội, nhờ đó mới hiểu thêm tâm tư nhiều cha mẹ khác", cô Chi nói và khẳng định không thể giải tán Hội phụ huynh trong bối cảnh hiện nay.
Song, nỗi lo lắng thậm chí là ấm ức đôi khi xuất phát từ chính người bạn này. Thông thường tham gia Hội phụ huynh là những người có điều kiện khá giả như doanh nhân, hộ kinh doanh hoặc công chức, viên chức nhà nước. Năm ngoái, hội trưởng Hội phụ huynh của lớp cô Chi là doanh nhân, có quan hệ thân thiết với hiệu trưởng. "Thật lòng không phải thiên vị nhưng dù ít dù nhiều mình phải để ý đến con của ông hội trưởng, vì người ta vừa là Mạnh Thường Quân của lớp, vừa là người quen với cấp trên", cô Chi thành thật.
Sự quan tâm con gái hội trưởng phụ huynh của cô giáo chủ nhiệm thể hiện ở lời nói, đánh giá, nhận xét..., lâu dần cũng bị học sinh khác nhận ra. Cuối năm đó, trong cuộc họp phụ huynh, cô giáo bị một bà mẹ chất vấn và không biết trả lời sao cho thỏa đáng. Cảm giác khi đó vừa oan ức, vừa tủi hổ. "Đó có lẽ là bài học nhớ đời của tôi khi theo nghề giáo. Thật lòng tôi sợ gặp phải trường hợp đó một lần nữa", nữ giáo viên bộc bạch.
"Trong mối quan hệ với Hội phụ huynh, giáo viên khó tránh khỏi điều tiếng lắm", thầy Phụng (43 tuổi, giáo viên THCS ở huyện Hóc Môn, TP HCM) thẳng thắn. Ngày tựu trường năm học này, thầy nhận được tin nhắn "xi-nhan" của hiệu trưởng về nhân sự Hội phụ huynh học sinh của lớp. Dĩ nhiên, những người này được đề xuất trong đại hội cha mẹ học sinh và được bầu vào hội.
Gần 20 năm theo nghề, thầy Phụng hiểu rõ những khoản thu tự nguyện, đặc biệt là cơ sở vật chất kêu gọi phụ huynh đóng góp đều nằm trong dự toán của nhà trường. Giáo viên chỉ đóng vai trò trung gian giữa trường và Hội phụ huynh. Dù đây là khoản ngân sách nhà nước phải chi, nhưng để chờ đợi được duyệt thì rất lâu. Trường và phụ huynh đều sốt ruột nên việc họ kêu gọi đóng góp, xây sửa, mua sắm là tất yếu.
"Tiền quỹ phụ huynh qua các năm tôi làm chủ nhiệm đều được thu, chi minh bạch, hoàn toàn là phục vụ cho lớp học và học sinh. Song, có những khoản không đáng, không cần thu, giáo viên biết nhưng không có quyền can thiệp, hoặc nói không ai nghe. Khi có chuyện thì giáo viên vẫn chịu trận", ông nói. Có năm học thầy giáo này bị phụ huynh nghi được "ăn chia" khi cho rằng Hội phụ huynh đã sử dụng phung phí tiền quỹ.
Nói về mối quan hệ giữa giáo viên và Hội phụ huynh và con cái của họ, thầy giáo này và nhiều đồng nghiệp rút ra kinh nghiệm: "Đi qua ruộng dưa chớ sửa giày". Bởi nếu không khéo léo và tỉnh táo, giáo viên sẽ bị dị nghị là thiên vị, ưu ái, phân biệt đối xử giữa con hội trưởng phụ huynh và các em khác trong lớp dù thật lòng không có ý đó.
Song nhiều trường hợp giáo viên dù giữ cái đầu lạnh để công tâm cũng không đỡ được. Chẳng hạn, ba năm trước, trường chọn học sinh giỏi đi thi cấp huyện thì con trai ông hội trưởng nằm trong diện lựa chọn bằng tiêu chí phụ. Học sinh này sau đó được chọn đi thi bằng khả năng của mình, không có sự thiên vị của tổ bộ môn. "Nếu em đó là học sinh khác thì chẳng có gì đáng nói, đằng này... Khi đó chẳng thể cấm người ta bàn tán thầy ưu ái trò cưng được", thầy Phụng kể.
Dù gặp phiền phức, thầy giáo này cho rằng Hội phụ huynh vẫn nên được duy trì, song cần điều chỉnh cách hoạt động, làm đúng chức năng được nhà nước quy định. "Tốt nhất chuyện tiền nong nếu có thu thì xin cho phép giáo viên chúng tôi ra rìa, không liên quan gì hết để không bị tổn thương", thầy nói.